De lapjesmand van Sint-Gummarus
Lapjes en andere fragmenten textiel werden in het verleden zowel in de normale huishouding als in kerken, kloosters en kastelen zorgvuldig bijgehouden. Textiel was kostbaar, soms even kostbaar als juwelen.
Als vierjarige leerde Frieda Sorber haar moeders lappenmand kennen. Ze is haar hele leven in de lappenmand gebleven. Van dingen maken van kleurige lapjes en draden, evolueerde het naar historische belangstelling. Als jonge kunsthistoricus mocht ze in de lappen van Textielmuseum Vrieselhof, nu modemuseum Antwerpen, duiken. Inventarisatie en studie vervingen het zelf maken.
Af en toe mocht ze uit lappenmanden van museumbezoekers objecten selecteren. Het ging van zijdeweefsels uit de 16de eeuw, tot enkele volledige japonnen, kant, borduurwerk … Alles zuinig bewaard voor recyclage.
De interessantste vondsten komen uit kerken en kloosters. De blik gaat plotseling terug tot in de vroege middeleeuwen, zoals in Maaseik of de abdij van Herkenrode. Belangrijke borduursels, weefselfragmenten haarnetten en beursjes werden bewaard om relieken te verpakken.
De Sint-Gummaruskerk heeft geen vroegmiddeleeuwse fragmenten. Maar de kerk bewaart, net zoals de Carolus Borromeuskerk in Antwerpen, een grote reeks fragmenten uit de 16de tot 19de eeuw. Overschotjes van misgewaden en antependia, kant, geborduurde motieven … Het kleinste stukje kostbaar textiel kon van pas komen voor de herstelling van gewaden, het samenstellen van nieuwe objecten voor de eredienst, of herwerking als achtergrond voor een reliek.
De laatste jaren mocht Frieda het vrijwilligersteam van de kerk helpen met sorteren, identificeren en dateren. Wat daarbij naar boven kwam, geeft boeiende inzichten in de veelheid aan kostbaar textiel, afkomstig uit vele landen. Alles wat ze mag tonen, is nu opgenomen in de inventaris van de kerk.
Frieda Sorber is oud-conservator van de historische collectie van het Modemuseum in Antwerpen
CC Vredeberg, Vredebergstraat 12-14, 2500 Lier
Deuren openen om 19u30, lezing start om 20u
Tickets aan de kassa: 5 euro (reserveren is niet nodig)